Menu

Siostry Elżbietanki.

Z WIZYTĄ U SIÓSTR ELŻBIETANEK W OSTROWIE WIELKOPOLSKIM

( 28.12.2017r.)

Mieszkanka Rychtala pani Janina Geniusz pragnie za moim pośrednictwem podziękować wszystkim parafianom i gościom, którzy podczas Mszy Świętej z okazji jej 90 – tych urodzin oraz składania życzeń złożyli ofiary pieniężne na pomoc dla Specjalnego Ośrodka Opiekuńczo – Wychowawczego dla Dzieci i Młodzieży w Ostrowie Wielkopolskim. Ośrodek ten prowadzony jest przez Siostry Elżbietanki, które przez 110 lat posługiwały mieszkańcom Rychtala i okolicznych miejscowości, prowadząc ochronkę dla dzieci z ubogich rodzin, szpital gruźliczy, przedszkole oraz opiekując się chorymi w ich domach. Podczas wizyty w Ostrowie Wielkopolskim poinformowałem Siostry, iż rok 2019 będzie w Rychtalu obchodzony jako „Rok Sióstr Elżbietanek”. Będzie to okazja do przypomnienia wielkiego wkładu Zgromadzenia w historię Rychtala i naszej parafii. Ks. Mariusz

 NIEDZIELA MODLITW O POWOŁANIA DO ŻYCIA ZAKONNEGO 

11 października 2015r. przeżywaliśmy niedzielę modlitw o powołania do życia zakonnego z udziałem  Sióstr ze Zgromadzenia św. Elżbiety z Ostrowa Wlkp. i Śremu.

Od lewej: s. Faustyna, s. Damiana, s. Jadwiga, ks. Mariusz, s. Teresa.

Siostry Faustyna i Jadwiga.

S. Damiana, ks. Mariusz i s. Jadwiga ze Scholą Fio.

W 2015 roku przypadły dwie rocznice związane z pobytem w Rychtalu Sióstr Elżbietanek. 1 października minęło 130 lat od dnia, w którym w 1885 r.  do Rychtala przybyły „Szare Siostry” czyli Siostry Elżbietanki, by prowadzić Szpital Śląskiego Związku Kawalerów Maltańskich. Wcześniej, 15 lipca tego roku upłynęło 20 lat od dnia w którym po 110 latach posługi w Rychtalu Przełożona Prowincjalna Zgromadzenia w porozumieniu z Zarządem Związku Polskich Kawalerów Maltańskich i Biskupem Ordynariuszem Diecezji Kaliskiej podjęła decyzję o likwidacji Domu Zakonnego w Rychtalu. 

Siostry Elżbietanki wraz z Proboszczem ks. Mariuszem Białobłockim, podczas poświęcenia tablicy upamiętniającej 110 - letnią posługę Zgromadzenia w Rychtalu. Dnia 15.09.2011r.

Szpital Związku Polskich Kawalerów Maltańskich pw. św. Józefa w Rychtalu i Klasztor Sióstr św. Elżbiety. W okresie powojennym Siostry prowadziły w nim Przedszkole.Obecnie mieści się tu Szkoła Podstawowa.

Sale lekcyjne na parterze i piętrze budynku klasztoru .Foto 2010r.

Kaplica w klasztorze Sióstr Elżbietanek .

100-lecie posługi Zgromadzenia w Rychtalu - rok 1985 .

Nawiedzenie Obrazu św. Józefa kaliskiego w kaplicy Sióstr w 1994r.

Siostry Elżbietanki podczas pogrzebu ks. Alfonsa Szenborna w 1978r.

Przedszkole w budynku klasztoru Sióstr Elżbietanek.

Tytki z łakociami na zakończenie Przedszkola w roku 1956.

Po roku 1955.

Ok. roku 11955.

Dzieci wraz z s. Dominiką w 1955r.

Rok 1955 - pożegnanie starszego rocznika, tego z tytkami. Zdjęcie wykonane z tyłu Przedszkola.

Wycieczka do Wrocławia w roku 1955.

Wycieczka do Wrocławia.

Rok 1955.

Rok 1954.

Rok 1954.

Pierwsza połowa lat 50 - tych.

Przedszkolaki z Rychtala z s. Dominiką ok. 1950r.

Przedszkole ok. 1950r.

Początek lat 50 - tych.

Ks. Ziembiewicz z wizytą w przedszkolu.

W ogrodzie z tyłu budynku w roku 1950.

Piaskownica na terenie placu przy przedszkolu.

Przed altanką na terenie przedszkola.

Przed altanką na terenie przedszkola.

Przed altanką na terenie przedszkola.

Za płotem przedszkola były już pola.

Ochronka dla dzieci mieszcząca się przy obecnej ul. Kępińskiej.

Rok 1939.

Rok 1935.

Lata 30 XX wieku.

Lata 30 XX wieku.

Dzieje Zgromadzenia Sióstr Elżbietanek w Rychtalu.

Dnia 19 I 1674 roku Kapituła Katedralna wrocławska zatwierdziła  w transumpcie dokument fundacyjny szpitala w Rychtalu datowany na  15 VI  1673 roku. Budynek szpitala w Rychtalu został zbudowany w 1882 roku? przez księdza prałata Augusta Tschirnera – proboszcza rychtalskiego z jego własnych środków oraz drogą ofiar parafian i różnych składek. Budynek szpitalny został pobudowany na gruncie ofiarowanym przez wielkiego dobrodzieja Ludwika Sebela. Po ukończeniu budowy  w 1884 roku Śląski Związek Kawalerów Maltańskich przejął szpital w Rychtalu. Na prośbę ks. prałata Augustyna Tschirnera do parafii Rychtal dnia 1 października 1885 roku przybyły „Szare Siostry” czyli Siostry Elżbietanki, którym powierzono prowadzenie szpitala i pielęgnację chorych i starców. Tego samego roku Arcybiskup Metropolita poznańsko – gnieźnieński, prymas Polski – kardynał Mieczysław Halka – Ledóchowski oficjalnie erygował Dom Zakonny Sióstr Elżbietanek w Rychtalu. Pierwotnie do Rychtala osobiście w celu założenia Domu zakonnego w Rychtalu miała przybyć Matka Generalna Zgromadzenia – Matka Maria Franciszka Werner, lecz ciężko zachorowała, a w jej zastępstwie przyjechała generalna wikaria Matka Melchiora Klammt, która przywiozła ze sobą do Rychtala siostry Matkę Leonidę Hein, Matkę Borgię Geisler i Matkę Laudalinę. Pierwsze swoje kroki siostry skierowały do kościoła farnego, aby uprosić u stóp ołtarza błogosławieństwo Boże dla pracy, której miały się podjąć. Po modlitwach uroczyście odprowadzono siostry do szpitala. Szpital i kaplicę poświęcił uroczyście ksiądz kanonik Franciszek Hertel z Krzyżownik. Ołtarz wykonał pan Jan Spiegel. Odtąd siostry miały swój własny szpital. Oprócz tego pielęgnowały chorych w mieście i sąsiednich miejscowościach. Początkowo było im bardzo trudno. Pomimo przychylności miejscowej ludności i zaufania z jakim odnoszono się do sióstr miejscowa ludność nie udzielała im pomocy czynnej ani pieniężnej. Ludność nie zdawała sobie sprawy, w jak trudnej sytuacji materialnej i finansowej znajdowały się siostry. Kiedy jednak ludzie dowiedzieli się o trudnościach, z jakimi borykały się siostry, pospieszyli im z pomocą. W roku 1887 za zezwoleniem ks. kardynała dr Jerzego Koppa ks. prałat Tschirner oddał Siostrom „Sanctissimum” (Najświętszy Sakrament) w opiekę. Od tej chwili mogły modlić się w swojej kaplicy poświęconej św. Józefowi. Jednak utrzymanie pociągało za sobą wielkie koszta, a małe miasteczko Rychtal nie było w stanie sprostać temu zadaniu. W 1897 roku szpital w Rychtalu zakupili Rycerze Maltańscy śląskiej prowincji. Szpital okazał się jednak nadal nierentowny, dlatego zawiesił swoją działalność i budynek został sprzedany w prywatne ręce. W 1917 roku wybuch I wojny światowej spowodował powołanie siostry Kunegundy Kmiotek w szeregi pielęgniarek wojennych. W 1919 roku rozpoczęto starania w celu powołania w strukturach Zakonu związku zrzeszającego polskich Kawalerów. Inicjatorami tego byli przede wszystkim Alfred Chłapowski i Ferdynand ks. Radziwiłł. Bulla Wielkiego Magisterium zatwierdzająca Związek Polskich Kawalerów Maltańskich została wydana 27 czerwca 1927 roku. Bulla uznawała istnienie Związku od chwili jego formalnego założenia tj. od 1920 roku. Był to jeden z pierwszych związków narodowych w strukturach Zakonu Do zatwierdzenia Związku w r. 1927 przez władze Zakonu doprowadził energiczny ziemianin wielkopolski Bogdan hr. Hutten-Czapski. Do przedwojennego Związku przyjęto kilkadziesiąt osób, głównie ze sfer ziemiańskich i dyplomatycznych. Honorowymi członkami Zakonu zostali wtedy m.in. marszałek Piłsudski, prezydent Mościcki i kardynał Hlond. Jedynym dziełem charytatywnym przedwojennego Związku Polskich Kawalerów Maltańskich, było prowadzenie szpitalika w Rychtalu. Mimo ciągłych zmian i trudności siostry nadal gorliwie pracowały na rzecz ludności ku chwale Boga Najwyższego. W roku 1925 na mocy bulli papieskiej „Vixdum Poloniae Unitas” parafia Rychtal została odłączona od archidiecezji  wrocławskiej i przyłączona do poznańskiej. Dnia 20 kwietnia 1926 roku placówka zakonna w Rychtalu została włączona do prowincji poznańskiej Zgromadzenia Sióstr Świętej Elżbiety. Odwiedziny księdza biskupa Dymka z Poznania w 1926 roku podniosły Siostry na duchu i dodały im sił w wykonywaniu pracy charytatywnej i stosowania się do ścisłego przestrzegania reguły zakonnej. Na początku 1928 roku Związek Polskich Kawalerów Maltańskich ostatecznie zakupił szpital Św. Józefa w Rychtalu od Związku Śląskich Kawalerów Maltańskich. Staraniem ZPKM szpital został wyremontowany i ponownie obsadzony siostrami elżbietankami.  W latach 1929 – 1931 szpital w Rychtalu funkcjonował jako specjalistyczne sanatorium gruźlicze na 25 łóżek, następnie jako przychodnia lekarska i miejsce zamieszkania obsługujących je sióstr, które prowadziły prace pielęgniarskie na terenie miasta i gminy Rychtal. W dniu 13 lutego 1933 roku siostry założyły ochronkę, która mieściła się w budynku naprzeciwko szpitala. Do ochronki uczęszczało 70 dzieci, które regularnie otrzymywały od ZPKM prezenty gwiazdkowe w postaci butów, bielizny, materiału na ubranka i... cukru. W 1933 r. szpital św. Józefa rozszerzył swą działalność dobroczynną jako punkt rozdawania żywności. W dalszym ciągu prowadzono również działalność pielęgniarską poza szpitalem, okazjonalnie hospitalizowano w zakładzie chorych. Utrzymywana przez Związek ochronka działała do czasu wybuchu II wojny światowej. Niestety, budynek ochronki nie przetrwał do dnia dzisiejszego, ponieważ podczas działań wojennych w Rychtalu uległ zniszczeniu, a jego pozostałości rozebrano. W tym czasie z powodu ogromu podejmowanych przez siostry zadań została zwiększona liczba sióstr w Rychtalu do sześciu. Dnia 10 listopada 1936 roku przybyła do Rychtala Matka Generalna Mercedes Rother, której odwiedziny bardzo pomogły siostrom i zachęciły je do gorliwego wykonywania podjętych zadań. O ogromie pracy sióstr Elżbietanek w Rychtalu świadczy m. in. sprawozdanie roczne z 1935 roku, które podaje, że cztery siostry zajmowały się chorymi przez 3180 dni i 348 nocy. Zajęły się chorymi, dbały o trzech starców. Szpitalik liczył 30 łóżek. Przyjmowano do niego przede wszystkim chorych, których nie było stać na opłacenie leczenia. Szpital utrzymywała gmina, a z ramienia Związku placówką opiekował się ziemianin wielkopolski Stanisław Taczanowski. Oprócz tego siostry zajmowały się pielęgnowaniem chorych po domach, prowadziły przedszkole i pracowały w gospodarstwie rolnym liczącym ponad 5 hektarów ziemi. Siostry nadal wspierali Kawalerowie Maltańscy, którzy obdarowywali wszystkie dzieci ciepłą odzieżą oraz ksiądz proboszcz Franciszek Skiba, który ofiarowywał często żywność i pożyteczne przedmioty. W dniu 1 września 1939 roku również dla sióstr Elżbietanek rozpoczął się okres bardzo ciężkich doświadczeń. Otóż, władze okupacyjne konfiskowały domy zakonne, likwidowano placówki, zwalniano siostry z pracy, przesiedlano je, wywożono do obozów pracy oraz zmuszano do noszenia stroju świeckiego. Hitlerowcy zlikwidowali prowincje poznańsko – gnieźnieńską i katowicką. Władze niemieckie zamknęły też szkoły i przedszkola prowadzone przez Zgromadzenie. Po przejęciu szpitala w Rychtalu przez okupanta wszystkie siostry pracujące dotąd w Rychtalu zostały z 5 na 6 września 1939 roku  wywiezione do Namysłowa, gdzie przetrzymywano je w domu diakonis ewangelickich. Przełożoną domu zakonnego w Rychtalu była wówczas S. M. Wita Grzegorska. Oprócz niej wywieziono z Rychtala siostry: S.M. Pothinę (Martę) Piętkę, S.M. Bonifację (Bronisławę) Lewandowską, S.M. Dominikę (Helenę) Łukowiak. Na prośbę sióstr Starosta Namysłowski zgodził się na odwiezienie sióstr do Domu Generalnego we Wrocławiu pod warunkiem, że nigdy nie wrócą w poznańskie, względnie na Pomorze. Po upływie sześciotygodniowego pobytu w Domu Generalnym we Wrocławiu policja niemiecka wyraziła zgodę na dalszą działalność sióstr z Rychtala, ale tylko na terenie Niemiec. Decyzja ta spowodowała, że siostry zostały skierowane do pracy w Dreźnie i na Dolnym Śląsku.W kwietniu 1945 roku po skończonych działaniach wojennych cztery siostry powróciły na swoją placówkę w Rychtalu. Zastały zniszczony Dom, bez dachu , okien, drzwi, mebli, natomiast ochronka znajdująca się po przeciwnej stronie ulicy zostało w czasie wojny zbombardowane i nie nadające się do użytku. Siostry jednak nie zniechęciły się trudnościami powojennej rzeczywistości i od razu z zapałem zabrały się do uporządkowywania domu.Po zakończeniu II wojny światowej szpital w Rychtalu nie został ponownie  otwarty w celu ambulatoryjnej pielęgnacji chorych i opieki nad ubogimi. W pomieszczeniach po dawnym szpitalu władze gminne zamierzały zorganizować w pomieszczeniach dawnego szpitala Ośrodek Zdrowia, jednak siostry sprzeciwiły się temu i ostatecznie Ośrodek Zdrowia otwarto przy Rynku, w którym zatrudniona została jedna z sióstr elżbietanek, oprócz tego siostry nadal opiekowały się chorymi po domach na terenie całej gminy. W latach powojennych praca wśród chorych rozwijała się pomyślnie ku chwale Boga i pożyteczności miejscowej ludności. Na skutek założeń politycznych z 1962 roku praca sióstr elżbietanek w Ośrodku Zdrowia została przerwana i kwietniu tego roku zwolniono z OZ siostrę pielęgniarkę. W latach sześćdziesiątych XX wieku siostry nadal pracowały wśród chorych w ich własnych mieszkaniach.     W czerwcu 1995 roku parafia otrzymała smutną wiadomość. Otóż Przełożona Prowincjalna Zgromadzenia Sióstr Świętej Elżbiety z Poznania S.M. Seweryna Galińska, w porozumieniu z Zarządem Związku Polskich Kawalerów Maltańskich na Kraj oraz J. E. ks. biskupem Stanisławem Napierałą, z dniem 15 lipca podjęła decyzję o likwidacji Domu Zakonnego w Rychtalu. Z wielkim żalem i  głęboką wdzięcznością parafianie wraz z księdzem proboszczem pożegnali siostry Elżbietanki, dziękując im za ponad 100 letni pobyt w naszej parafii. Oficjalne pożegnanie sióstr odbyło się 10 lipca 1995 roku na Mszy Świętej odpustowej ku czci Matki Boskiej Szkaplerznej, którą odprawił ks. Benon Hojeński. Od 2000 roku w budynku dawnego szpitala funkcjonuje Szkoła Podstawowa, w której uczą się dzieci z klas I i II, budynek nadal jest własnością Związku Polskich Kawalerów Maltańskich.

 

Aut. Maciej Oscenda

Czasopismo "Katolik" z 1903r. nr 87 str.3

Pieczęć Szpitala w Rychtalu.

Dzisiaj jest

wtorek,
24 kwietnia 2018

(114. dzień roku)

Święta

Wtorek, IV Tydzień Wielkanocny
Rok B, II
Dzień Powszedni albo wspomnienie św. Jerzego, męczennika albo wspomnienie św. Fidelisa z Sigmaringen, prezbitera i męczennika

Polecamy strony

Licznik

Liczba wyświetleń:
3259112

Wyszukiwanie